Citaĵo #4. La pluvo de Kastamir'




"Kaj kiu vi estas",
la orgojla lord' diris,
"por ke mi riverencu
tiel profunde?

Nura kato
kun malsama hararo,
tiu estas tuta la vero,
kiun mi konas.

Kun hararo el oro
aŭ hararo el ruĝo,
leono ankoraŭ havas
siajn krifojn.

Kaj la miaj estas longaj
kaj akraj, mia lord',
tiel longaj kaj akraj
kiel la viaj."

Kaj tiel li parolis,
kaj tiel li parolis,
tiu lord' de Kastamir',

sed nun la pluvo
ploras sur lian salonon
kun neniu tie por aŭdi.

Jes, nun la pluvo
ploras sur lian salonon
kaj eĉ ne animo por aŭdi.




"La pluvo de Kastamir'" (The Rains of Castamere)
aperas en la romanserio Kanto de Glacio kaj Fajro
La muzikaĵon oni komponis
por la televidserio Ludo de tronoj
bazata sur tiuj romanoj.

Citaĵo #3. George R.R. Martin



 
«Kiam falas la neĝo kaj blovas la blanka vento, la soleca lupo ekmortas sed la luparo postvivas. Somero estas tempo por kvereloj kaj disputoj. Dum vintro ni devas protekti nin, unuj la aliajn [...]»

George R.R. Martin
Ludo de tronoj

Ekspliku tion al mi, Stephen Hawking

Sensencaĵoj de antaŭ ol ekdormi aŭ ĉu estas la universo entenebla en nuksa ĉelo?

Ĝuste nun mi legas du tute malsamajn librojn: kaj Harry Potter kaj la kaptito de Azkabano (tria romano el la fantasta serio verkita de J.K. Rowling pri juna magiisto studanta ĉe famega lernejo pri Magio kaj Sorĉarto) kaj Mallonga historio de la tempo de fizikisto kaj teoria astronomo Stephen Hawking (pri scienca popularigo: "elde la praeksplodo ĝis nigraj truoj").
 


 
Kia rilato ligas unu verkaĵon kun la alia? Nenia, ĉu ne? Mi tion pensis ĝis hieraŭ mem kiam, serĉante foton pri la kovrilo de tiu libro de profesoro Hawking, mi surprizate ekvidis la jenan bildon:


Harry Potter and the Prisoner of Azkaban, 2004

Ĉu vi ĝin rekonas? Se jes, vi ja spektis la trian filmon el la serio de Harry Potter (ĉi-foje ne temas pri romano, sed pri la filmo en ĝi bazita). Tiu sceno estas parto do de la filmo Harry Potter kaj la kaptito de Azkabano kaj en ĝi aperas gasto ĉe La Likema Kaldrono, la plej fama gastejo en la fikcia universo kreita de Rowling. Nu, kion faras la homo surbilde? Jes, li legas atente la libron de Hawking Mallonga historio de la tempo...

Kaj nun, al mi nur restas demandi: ĉu ia fluktuo en la tempospaco? Ekspliku tion al mi, Stephen Hawking!

Citaĵo #2. Stephen Hawking


 
«tiu lumo, kiun oni vidas de la malproksimaj galaksioj, foriris el ili antaŭ milionoj da jaroj kaj, kaze de la plej malproksimaj observitaj objektoj, la lumo foriris antaŭ ĉirkaŭ ok mil milionoj da jaroj. Tiel, kiam oni rigardas la universon, oni vidas ĝin kiel ĝi estis en la pasinteco.»

Stephen Hawking
Mallonga historio de la tempo

"La vorto por mondo estas arbaro" de Ursula K. Le Guin

Kovrilo de originala versio en la angla

Titolo: The Word for World is Forest (La vorto por mondo estas arbaro)

Aŭtoro: Ursula K. Le Guin

Originala lingvo: angla

Dato de publikigo: 1976

Paĝnombro: 224


Sciencfikcia romano bazita sur la samnoma novelo de 1972, gajninto de la Premio Hugo kaj kandidatinto al la Premio Nebulozo. Ĝi estas parto de la Ciklo de Ekumen'. Tri el la precipaj rakontoj okazantaj en ĉi tiu ciklo estas La maldekstra mano de mallumo (The Left Hand of Darkness, 1969), La senhavuloj (The Dispossessed, 1974) kaj La nomo por mondo estas arbaro.


Ursula K. Le Guin


SKIZO
(retuŝita el la hispanlingva vikipedio)


Athshe estas planedo komponita de oceanoj kaj arbaroj, loĝata de humanoidoj (homsimile aspektantaj estaĵoj) evoluintaj de komuna trunko kun la teraj homoj. Ili estas la tiel nomataj athsheans aŭ arbara popolo: unu-metraj altaj, grandaj okuloj de duonnokturnaj vivuloj kaj kovritaj de haroj kutime verdaj.

La kolonio de teranoj nomas la planedon Nova Tahitio kaj ties loĝantaron creechies. La komerca celo de ĉi tiu kolonio estas la eksportado de ligno, tre valora en la Tero, kaj kiu malgraŭ esti ankoraŭ nur komencanta, jam kaŭzis tutan senarbigon en parto de unu el la plej grandaj insuloj de la planedo. La creechies estas uzataj de la teranoj por labori en sklavecaj kondiĉoj.

La malsama dorma ciklo de la athsheans kaj ties kapablo por lucida sonĝo kredigas la teranojn, ke la indiĝenoj ne dormas. Fakte la athsheans distingas inter unu tempo-mondo kaj unu sonĝo-mondo interrilatantaj, interrilato kiu estas en la bazo de ilia sociala organizado. Ne perforta kaj kunagema kulturo, vivmaniero bazita sur ekvilibro kun la medio, tio estas, kun la arbaro, kun la mondo.

La obeema karaktero de la athsheans konvinkas la teranojn, ke ili eltenos ĉian ekspluaton sen protesti. Kaj tiele estis ĝis tiam, kiam unu el ili, sklavo liberigita kaj proskribita, komencas sonĝi pri ribelo...


Kovrilo de hispanigita versio, kiun mi legis


MIA OPINIO


La historio estas rakontita de tri roluloj, montrante la malsamajn vidpunktojn kaj de kolonoj kaj de landidoj. La aŭtoro verkas tion majstre, per ŝanĝoj en la esprimmaniero, en la uzita vortaro, en la maniero percepti la mondon.

Mi legis plurajn opiniojn, kiuj diras ke ĉi tiu aŭtoro pli sugestas ol diras. Mi samopinias. Estas multo pli malantaŭ la historio ol tio, kion ŝi rakontas: fundamentaj demandoj, kiujn ŝi insinuas sed kies respondo estas afero de la legantoj. Malgraŭ ke la ritmo estas vigla kaj la agado okazigas sin rapide, la pezo de la historio estas pli centrita en la homaj rilatoj, en pripensaĵoj de antropologia tipo. Do, intermetitaj kun la plej agaj scenoj, la rakonto vekas en la legantoj tiajn demandojn: ĉu estas homaj la athsheans? Ĉu landidoj kaj kolonoj ankoraŭ estas membroj de sama speco? Ĉu la perforto povas savi la landidojn aŭ kondamnos ties kulturon al estingiĝo?

Ĝi estas mallonga romano kaj la agado okazas rapide, ne tro haltante por priskriboj. Tamen, ĉio estas perfekte desegnita. La priskriboj de la arbaroj kaj de la indiĝena socio estas sublimaj. La rakonta stilo estas tre... "de la epoko", kio povas forpeli kelkajn legontojn pro opinii ĝin malaktuala. Al mi ĝi plaĉegas, ĝi posedas tian postguston de eluzita libro de biblioteko.

Negativa poento estas la manko de graveco en la historio por la inaj roluloj, kio kutimas ĝeni min. Kvankam konsiderante ke la romano estis verkata originale dum la jaro 1972, oni povas ekskuzi ĝin.

Ĉi tiu estas la unua verko de Ursula K. Le Guin, kiun mi legas, kaj mi certas ke mi sendube ripetos.


POENTONOMBRO:

9'5 el 10



"Avataro", usona filmo

Kiel kuriozaĵon mi komentu, ke onidire ĉi tiu estas unu el la verkoj, kiuj inspiris al James Cameron por lia famega Avataro (Avatar, 2009). Mi nur diru ĉi-rilate ke ĵus elirinte el la kinejo post spekti la menciitan filmon, mia nepino estis entuziasmigita de la scenara originaleco. Mi respondis: "Ĝi estas Pokahontas (la filmo de Disney) kun specialaj efektoj". Nuntempe post legi la verkon de sinjorino Le Guin, mi dirus "Ĝi estas miksaĵo inter Pokahontas kaj La vorto por mondo estas arbaro" (kio ja ne estas malbona afero, ĉar mi amas ambaŭ: kaj la filmon kaj la romanon).